Wat is de rol van een Trusted Third Party (TTP) binnen gezondheidsonderzoek?

Een Trusted Third Party (TTP) is een zogenoemde “vertrouwde derde partij”. Het is een onafhankelijke partij die verantwoordelijk is voor de uitwisseling van data tussen twee of meerdere verschillende partijen. Het gaat hierbij om de pseudonimisatie, versleuteling en ontsluiting van databestanden met privacygevoelige informatie. De TTP is in die hoedanigheid verantwoordelijk voor de privacybescherming door naleving van de wet- en regelgeving rond gegevensbescherming.

De huidige privacyregelgevingen waar onderzoekers, en dus ook TTPs binnen gezondheidsonderzoek, rekening mee moeten houden zijn de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Uitvoeringswet Algemene Verordening Gegevensbescherming (UAVG) (1, 2). In de Code Goed Gedrag uit 2004 (3) is niks opgenomen over de TTP. MedLaw Consult heeft in 2011, in samenwerking met Federa/COREON,  een rapport gepubliceerd over de rol en toekomst van de TTP in gezondheidsonderzoek in Nederland (4). Het rapport bespreekt uitvoerig verschillende aspecten van de TTP (4). Bovendien heeft SURFsara in opdracht van NFU Data4LifeSciences een inventarisatie van de haalbaarheid van een nationale TTP-dienst in kaart gebracht (5). Het inventarisatierapport uit 2016 beschrijft uitvoerig het huidige beleid rond pseudonimiseren en data koppelen.

Binnen medisch-wetenschappelijk onderzoek wordt een TTP voornamelijk ingezet zodat onderzoekers alleen gepseudonimiseerde gegevens ontvangen om onderzoek mee te doen. Een TTP kan privacygevoelige gegevens versleutelen/coderen (pseudonimiseren). De data bevatten na pseudonimisering geen identificerende, herleidbare gegevens en kunnen in sommige gevallen als anonieme gegevens worden beschouwd. Het kan hier om data van één verstrekker gaan, maar ook om ontvangst van data van verschillende verstrekkers. De TTP is dan in staat om bij deze bestanden afzonderlijk een uniforme codering toe te passen, zodat de onderzoeksgegevens op basis van het unieke pseudoniem uiteindelijk wel kunnen worden samengevoegd.

ZorgTTP en Custodix (6, 7) zijn commerciële bedrijven die door veel verschillende partijen binnen het wetenschappelijk onderzoek in Nederland wordt ingezet als TTP.

In het kort, bij medisch-wetenschappelijk onderzoek is een TTP verantwoordelijk voor het pseudonimiseren en de versleuteling van databestanden tussen verschillende partijen. TTPs worden voornamelijk ingezet zodat onderzoekers alleen gepseudonimiseerde  gegevens ontvangen om onderzoek mee te doen.

Bronnen

  1. AVG
  2. UAVG
  3. Code Goed Gedrag
  4. Rapport MedLawconsult 2011 'Patient data for health research'
  5. NFU en SURFsara: Rapport nationale TTP dienst
  6. Website ZorgTTP (laatst geraadpleegd op 04-03-2019)
  7. Website Custodix (laatst geraadpleegd op 04-03-2019)

 

Verder lezen

Voor de verdere discussie over de definitie van gepseudonimiseerde gegevens als anonieme gegevens verwijzen wij u graag naar pagina 33-36 van het MedLawconsult rapport (4). Het rapport benoemt verschillende interpretaties en bevat links naar overige relevante achtergrondliteratuur.

Voor het laatst gewijzigd op 04-07-2018

 

Staat uw vraag er niet bij, neem dan contact met ons op.

 

Contact

Heeft u nog geen ELSI-Servicedesk TOPdesk account?
Vraag deze dan aan door een mail te sturen naar elsiservicedesk@health-ri.nl.

 

Wij gebruiken Topdesk, inclusief subonderdelen zoals Worcade, als onze service management software. Door het stellen van een vraag via de telefoon of e-mail, dan wel door het indienen van het vragenformulier, gaat u ermee akkoord dat de door u verstrekte gegevens worden opgeslagen in Topdesk. Deze verwerking van uw gegevens gebeurt in overeenstemming met het Privacybeleid en de Voorwaarden van Topdesk.


De informatie op deze website is met de grootst mogelijke zorg en aandacht samengesteld door experts uit verschillende disciplines. Bij het samenstellen van de informatie is gebruik gemaakt van verschillende bronnen. Er is rekening gehouden met de op het moment van plaatsen geldende wet- en regelgeving en ethische kaders, en de interpretatie daarvan door de personen en/of organisaties die bijdragen aan de ELSI Servicedesk. Ondanks deze zorg en aandacht voor de verstrekte informatie kan deze onvolledig of niet geheel juist zijn. Voorts is het antwoord generiek en is meestal een vertaling nodig naar de specifieke situatie van een bepaald onderzoek. Het ELSI kernteam en de organisaties die bijdragen aan de ELSI Servicedesk kunnen geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de op deze site geboden informatie en het gebruik daarvan.

Meer Gegevensbescherming

Wat is de bewaar- en opslagtermijn van gegevens en lichaamsmateriaal in het kader van wetenschappelijk onderzoek?

De bewaar- en opslagtermijn van gegevens en lichaamsmateriaal in het kader van wetenschappelijk onderzoek is niet eenduidig vastgelegd in wet- en regelgeving.

Klik hier voor het volledige antwoord

Wat is een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (GEB)?

Een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (GEB) is een instrument om vóór de verwerking van persoonsgegevens de privacyrisico’s in kaart te brengen. Naar aanleiding van deze GEB kunnen dan (additionele) maatregelen worden genomen om de privacyrisico’s te verkleinen. In het Engels wordt een GEB een ‘data protection impact assessment’ (DPIA) genoemd.

Klik hier voor het volledige antwoord

Waar moet ik op letten bij het koppelen van gegevensbestanden afkomstig uit verschillende organisaties?

Voor het beantwoorden van een wetenschappelijke onderzoeksvraag kan het nodig zijn gegevensbestanden van verschillende organisaties aan elkaar te koppelen. Verschillende Nederlandse organisaties die met zulke gegevensbestanden werken, zoals ziekenhuizen of biobanken, hebben gezamenlijk een ‘ Koppelcode’ getekend.

Klik hier voor het volledige antwoord

Waar vind ik een voorbeeld van een Material Transfer Agreement en een Data Transfer Agreement?

Bij het uitgeven van lichaamsmaterialen aan een derde partij is het gebruikelijk een Material Transfer Agreement (MTA) op te stellen. Hierin leggen de verzender en ontvanger van het materiaal afspraken over het gebruik van de materialen vast.

Klik hier voor het volledige antwoord

Waar vind ik meer informatie over welk niveau van (patiënt)authenticatie nodig is voor mijn digitale dienst?

De werkgroep patiëntauthenticatie van het overlegplatform Patiënt en eHealth heeft een handreiking geschreven waarmee zorgaanbieders de meest geschikte methode van patiëntauthenticatie kunnen bepalen.

Klik hier voor het volledige antwoord

Mogen (bijzondere categorieën van) persoonsgegevens van patiënten online opgeslagen worden in de ‘cloud’?

De AVG is van toepassing op de opslag van persoonsgegevens in een cloud (dit is een externe server), omdat opslaan een vorm van verwerken is. Regels voor verwerking van persoonsgegevens binnen wetenschappelijk onderzoek zijn van overeenkomstige toepassing. Verwerking van bijzondere categorieën van persoonsgegevens is verboden behalve als aan één van de gronden wordt voldaan uit artikel 9, lid 2 van de AVG, bijvoorbeeld in het geval dat de betrokkene uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven. In de AVG zijn geen specifieke bepalingen opgenomen voor de opslag van persoonsgegevens in een cloud.

Klik hier voor het volledige antwoord